Terug naar het overzicht

Wie zit te wachten op een meldpunt?!

Een hype of bittere noodzaak?

Het lijkt zo’n mooie oplossing, duidelijk en richtinggevend, alomvattend en lijkt vaak het ideale antwoord op een prangende vraag met een schrijdend probleem eronder: een meldpunt.

‘Als je maar op een centrale plek terecht kunt met jouw vragen, dan komt het wel goed’. Er gaat hoop en verwachting uit van een meldpunt en het doet vermoeden dat men er aan de voorkant goed over heeft nagedacht, verantwoordelijkheid neemt voor het betreffende probleem en wekt de suggestie dat er ook de best mogelijke opvolging komt. 

Helaas… 

Het meldpunt als verbindend symbool 

Met een relatief kleine inspanning wordt de suggestie gewekt dat er heel veel inspanning is geleverd.  Vanuit de politiek wordt er ‘antwoord’ gegeven op een gevoelig probleem, men geeft een concrete oplossingsrichting vorm. Een oplossing die landt in de ambtelijke wereld en leidt tot een nieuwe structuur. Maar een oplossing is het niet. Het is slechts een nieuw stukje in de structuur. Niet meer, niet minder. Zo is het bijvoorbeeld ook met de introductie van talloze nieuwe overleggen tussen belangrijke partners die vorm krijgen zonder duidelijke visie, agenda, beslisperspectief en opvolging.
‘met het inrichten van dit structureel overleg zijn hiaten in de samenwerking verleden tijd’. Een overleg is echter pas zinvol als een aanzienlijk deel van de mogelijke uitkomsten door de samenstelling en invloed van overleggende partijen opvolging kunnen krijgen. Dit is ook het geval bij een meldpunt.

Melden om te melden

Het blijkt al zeer lastig om een meldpunt te koppelen aan een werkend telefoonnummer. Als het dan eenmaal toch gerealiseerd is dan volgt de vraag welke functie het meldpunt heeft. Een meldpunt kan een ontvangende, maar ook responsieve functie hebben ten aanzien van de melder. In het eerste geval gaat het bijvoorbeeld om het bieden van een luisterend oor of om de verzameling van data voor een onderzoeksvraagstuk. Hierbij is het voor de melder van minder belang welke opvolging de melding kent. 

“Ik meld omdat ik wil dat er iets gebeurt!”

Opvolging van een melding is van cruciaal belang als men wél reactie verwacht. Het kan catastrofaal zijn als een schreeuw om hulp geen gehoor krijgt en de melder in onzekerheid wordt gelaten omdat er achter een meldpunt geen adequate inrichting is vormgegeven. Zo’n meldpunt zonder opvolging is nog erger dan helemaal geen meldpunt. Zonder meldpunt is er immers niet zo’n hoge verwachting. Vaak komt dat besef in de politiek pas later. Op het moment dat het fout gaat vervalt de symboolfunctie en moet men met de billen bloot. Dan volgen de vragen: hoe kon dit gebeuren, ondanks alle aandacht voor dit soort problematiek?

Dus geen meldpunten?

Een meldpunt moet het sluitstuk zijn van een lang en intensief proces met ups en downs en moet exact doen wat er beoogd wordt en dat wat beoogd wordt moet ingericht zijn. Wat dat betreft is er veel te leren van 112. Achter dit nummer zijn de alarmdiensten optimaal georganiseerd tot op de punt komma om te realiseren wat er beoogd wordt. Je moet er niet aan denken dat men 112 in de lucht gooit om vervolgens eens te gaan bekijken wie er eigenlijk met elkaar moet samenwerken en hoeveel ambulances in een bepaald gebied zouden moeten rijden om een redelijke reactietijd te garanderen bij levensbedreigende aandoeningen of verwondingen.

Soms is snelheid geboden om direct duidelijkheid te geven, toch?

Wij doen soms alsof een probleem nieuw is en direct opgelost moet worden en schieten dan in een soort crisisstand. Bij een crisis schieten wij vaak in symptoombestrijding. In 9 van de 10 gevallen is er echter al een lange tijd voorbij gegaan dat het probleem er ook was zonder meldpunt, dus geen reden tot paniek, wel een signaal dat vraagt om te handelen. Als er een incident zich voordoet met grote maatschappelijke onrust en impact, dan neemt de politieke druk uiteraard wel toe om snel te handelen. Acuut politiek ongemak brengt risico’s mee dat symbolisch wordt gehandeld. Men voelt de noodzaak om te uitten: ‘wij hebben alles in beeld en onder controle en wij reageren gericht en resoluut’. 

Hoe dan wel?

Eerst wordt er een (maatschappelijk) probleem gesignaleerd en geadresseerd bij de politiek. Een visie volgt die recht doet aan dit probleem en abstract een stip op de horizon zet. Als blijkt dat een oplossingsrichting nu ontbreekt dan wordt met belangrijke ketenpartners onderzocht of hiervoor gezamenlijk de handen ineengeslagen kunnen worden. Pas na het proces van gezamenlijke ontwikkeling tot realisatie van het opvolgingsproces na een melding kan worden terug geredeneerd naar een meldpunt.


Een meldpunt is geen visie maar wel een logisch sluitstuk

Geen garantie, maar simpelweg de perfecte verbinding tussen het centraal kunnen neerleggen van een probleem en de optimale inrichting die opvolging geeft voor het probleem.

Het is prima om te zeggen: “er komt een meldpunt waar u deze zorgen kunt neerleggen”. Zorg er dan echter wel voor dat het opvolgingsvraagstuk rond is. Laat de visie achter het meldpunt niet verwarren met de visie op hoe het probleem aangepakt moet worden want dat is echt een andere vraag!

Terug naar het overzicht

Aangesloten specialisten

Vakgebied