Terug naar het overzicht

Kijk eens over de schutting

Het werkveld van de gemeenteambtenaar is met de decentralisatie van wetgeving de afgelopen jaren enorm veranderd. Dit vraagt om nieuwe manieren van werken, waar kennisdeling een onderdeel van is. Gemeenten hebben vele overlegstructuren en samenwerkingsverbanden, maar hoe delen ze kennis?

Samenwerking

Met grote decentralisaties op het terrein van werk, inkomen en (jeugd)zorg zijn veel werkzaamheden overgedragen vanuit de overheid naar de gemeenten. Het overdragen van werkzaamheden betekend uiteraard niet dat hiermee automatisch expertise en beleid is overgedragen. Hiermee ontstaat de vraag of gemeenten dit wel kunnen? Bij het zelf kunnen staat de deskundigheid van de gemeenten in relatie tot hun schaalgrootte centraal. Daarbij komen dan vanzelf vragen aan de orde van fusie van of samenwerking tussen overheidsorganisaties. Steeds meer samenwerkingsverbanden tussen gemeenten zijn de afgelopen jaren dan ook ontstaan en ontstaan nog steeds. Echter hebben al deze gemeenten dezelfde, relatief korte, ervaring met deze decentralisatie vraagstukken.

Van bureaucratie naar professionele organisatie

Wat in het werkveld bij iedereen de afgelopen maanden zijn intrede heeft gedaan is het beeldbellen. Nu het beeldbellen steeds meer een natuurlijk onderdeel wordt van de werkzaamheden en er voor een vergadering niet meer gereisd hoeft te worden is het tijd om te bedenken welke voordelen uit deze nieuwe manier van werken kunnen worden gehaald. Volgens de organisatiestructuur van Mintzberg zijn gemeenten bij uitstek bureaucratische organisaties. Toch lijk er een beweging gaande die in tempo in deze huidige tijd worden versterkt. Wat is er op tegen voor een gemeente om te groeien naar een meer professionele organisatie om in de termen van Mintzberg te blijven? Daarin tellen niet meer de formele procedures en hiërarchie van de organisatie, maar de individuele kwaliteiten van de werknemer als professional. Kijkend naar de kenmerken van deze twee organisatietypen, spreken toekomstige ambtenaren verwachtingen uit die eerder zijn waar te maken door een professionele organisatie dan door een bureaucratische organisatie. Voornamelijk jonge ambtenaren merken dit nu al. Ze dachten bij wijze van spreken voor de samenleving te gaan werken, maar ontdekken dat ze in de eerste plaats voor de minister of wethouder werken.

Kennisdeling is kracht

Dus wat kun je als ambtenaar zelf doen? Je hoeft niet te wachten op beleid vanuit ministeries of de wethouder. ‘Kennis is macht’ is een bekende uitspraak van de Engelse filosoof Francis Bacon. Wat als je hier aan toevoegt: ‘en kennisdeling is kracht’? Gemeenten zijn geen concurrenten van elkaar, dus waarom geen kennis delen? Vooropgesteld: dit zal ongetwijfeld al plaatsvinden, alleen niet op grote schaal. Niets weerhoud je ervan als ambtenaar om het gesprek aan te gaan over onderwerpen met collega’s in andere gemeenten. Zelf heb ik meegemaakt hoe positief de reacties zijn van ambtenaren wanneer zij konden ‘sparren’ over fictief relevante casussen, aangezien elke gemeente en vooral elke ambtenaar anders tegen een casus aankijkt. Het voordeel van deze online ontmoeting was dat er een spreiding van gemeenten zowel in grootte als in geografie was waardoor ook verschillen in (en gebrek aan) beleid, ervaring en cultuur naar voren kwamen, wat voor nieuwe inzichten heeft gezorgd bij de betrokkenen.

Kortom

Kennisdeling is kracht! En dit geldt voor alle beroepen. Zeker aan de gemeenteambtenaren in een tijd van decentralisatie en in een digitaal in rap tempo veranderende wereld zou ik zeggen: ‘pak je kans, zoek elkaar op en kijk eens over de schutting.’

Deze blog is geschreven door Daan.

Terug naar het overzicht

Aangesloten specialisten