Terug naar het overzicht

Focus op de leiders? Let liever op de geleiden!

Let liever op de bevolking die niet voor niets bepaalde keuzes maakt. Blijkbaar is er iets, bijvoorbeeld een sentiment dat de leider losmaakt en benoemt.
Of ageert de leider juist tegen een instituut of gezamenlijke vijand waardoor een groot deel van de bevolking van mening is een (symbolische) verklaring te krijgen ten aanzien van ontstane problemen in de samenleving.

Gekozen door het Amerikaanse volk, hebben zij een fout gemaakt? Is dit de man die de VS op grote hoogte houdt, aanzien bestendigt en de wereld verenigt?
Doet deze man de status eer aan die de VS al decennia heeft?
Leugens, grootspraak, arrogantie en bluf. Trump wordt van alles kwalijk genomen en hij kan niets goed doen, maar klopt dat wel? Is Trump niet de leider die men wenste in de VS?

Nee, dat is hij niet. Maar al het bovenstaande is irrelevant als je de eerste vraag anders stelt. Namelijk: Trump is niet gekozen vanwege verwachtingen dat hij zo’n goede president is, maar omdat hij een vooraanstaand zakenman is. Bekijk het vanuit dat perspectief en alles klopt aan de man. Hij is psychologisch geframed als zakenman en CEO. Ja, zakenman, geen president. De meeste kiezers uit de VS hebben geen president gewenst. Door een zeer broos sociale zekerheidsstelsel en gretigheid naar rijkdom hecht men aan een goede zakenman en is politieke correctheid van totaal ondergeschikt belang. Dus maak niet de fout door Trump een slechte president te noemen, als degene die hem hebben
gekozen een zakenman zochten.

Narcistisch?

Ja, Trump is ongetwijfeld narcistisch. Egocentrisch gedrag van de leider weerspiegelt echter de onafhankelijkheidszucht van Amerikanen. De grootsheid, de mogendheid en maakbaarheid van het individu wordt onder andere geëtaleerd door de wapenwet in de VS en de zelfbeschikking die zo prominent als waarde wordt omarmd.

Het Amerikaanse volk is geen conventioneel volk, maar gevormd door immigratie, oude kolonisatie en een cowboy-mentaliteit die zorgt voor de erkenning van rechtvaardigheid van het individu. De Amerikaan, het ‘ik’, bouwt aan zijn eigen bestaan in een vreemde wereld en heeft daar zelf zeggenschap over.

Politiek incorrect?

Trump hoeft niet correct te zijn. Hij is zichzelf en vertegenwoordigt daarmee vele gevoelens van de Amerikanen. Het volk streeft moraliteit niet per se na via het voorkomen van de president en streeft naar zelfbeschikking. Amerika heeft zich vele jaren ingezet voor internationale belangen en heeft daar weinig voor terug gekregen. Waarom dat volhouden terwijl er zo veel potentie zit in het eigen volk om rijk en onafhankelijk te worden?

Conclusie:

Trump is de verwezenlijking van de Amerikaan die zich erkend wil weten, die niet terugdeinst bij tegenslag, die rationeel en slim acteert en zorgt voor economische voorspoed. Groots, bepalend, en iemand geen blad voor de mond neemt. De persoon die zich niets laat voorschrijven en laat inperken. In feite doet Trump exact wat hij van tevoren heeft beloofd. De vraag is of de belofte niet te dichtbij komt?

Rutte, leiderschap in Nederland

Ook Rutte profileert zich als zakelijk en rationeel. Verschil valt daarbij wel direct op in de aanpak om resultaten te behalen. Waar Trump een autoritaire positie inneemt en handelt, zo nodig zonder draagvlak van adviseurs of van zijn regering, is dit bij Rutte anders.
Dat is maar goed ook en logisch trouwens, aangezien wij als Nederland erg hechten aan het Poldermodel, of anders gezegd het Rijnlands denken. Deze tegenhanger van de Anglo-Amerikaanse cultuur kent andere waarden. Anders dan Trump hecht Rutte grote waarde aan de opinie van zijn stakeholders. Eens of oneens met zijn aanpak, het past wel uitermate goed bij de Rijnlandse cultuur. De leider Rutte straalt kundigheid, economische innovatie en vertrouwen uit.
Profileert zich niet door zichtbaar op de voorgrond te treden maar als het moet, tijdens de crisis, zet hij net een stapje extra.

Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg

‘Doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg’ werkt uitermate goed in een tijd waarin de sociale zekerheid en zorgzekerheid stabiel zijn. Anders dan in de VS hebben de laaginkomens het in Nederland nu nog relatief goed. Dit zorgt voor een zeker acceptatieniveau van een zorgvuldige VVD leider.
Daarnaast zijn er duizenden mensen ontevreden en zien zij hun sector al jaren afgebroken worden (lees: politie, defensie, verpleging- en verzorgingssector, onderwijs, etc.), maar de afbreuk is onvoldoende om voor een kantelpunt en olievlek te zorgen. Het evenwicht blijft omdat kinderen naar school kunnen en ouderen verzorgd kunnen worden. Verder vindt er geen grootschalig conflict plaats waarbij ervaren noodzaak van directe inzet van de strijdkrachten evident aanwezig is. Ook ontbreekt een direct fysiek ervaren veiligheidsrisico ten aanzien van de binnenlandse veiligheid of aantasting van de soevereiniteit. Zolang het niet ‘overkookt’ mag het dus best borrelen in de maatschappij. Daarbij is de degelijkheid van een kundig boekhouder ook welkom.
De Nederlander hecht er aan dat de centen niet zomaar worden opgeslokt door Europa of door andere ‘weglekconstructies’ en een kritische boekhouder geeft dan een gevoel van geruststelling. Nogmaals, zolang de sociale zekerheid aan de onderkant van de samenleving geen kritisch afbreukpunt heeft bereikt wordt dit zelfs door de meest linkse kiezer voldoende geaccepteerd zodat grootschalige demonstraties en
maatschappelijke onrust niet snel zullen optreden.

Corona, en dan?

Het is moeilijk om de toekomst te voorspellen met al haar onzekerheden, maar hierbij toch een paar overwegingen. Nu de zekerheid afbrokkelt door de diepe recessie waarin de wereld zal geraken, met ongekende effecten die de samenleving zullen testen tot het uiterste, zal wellicht het volgende gebeuren:

De huidige regering zal langere tijd geroemd worden voor de degelijke en slimme aanpak ten tijde van de Coronacrisis. Echter, naarmate de harde klappen tastbaar worden in de sectoren die hard geraakt zijn zal het domino-effect onvermijdelijk optreden dat men om verandering zal vragen.

Zodra blijkt dat de huidige regering niet is opgewassen tegen de financiële malaise en het gevoel van ervaren sociale zekerheid voldoende ernstig wordt aangetast, zal men gaan twijfelen en protesteren. De legitimiteit van dit kabinet zal onder vuur komen te liggen bij wat komen gaat.

De kanteling

Spoedig is de voorbije aanpak van het kabinet vergeten en komt de behoefte aan een solidair en empathisch steunpakket. Partijen die de maatschappij aanspreken op sentiment, verbondenheid, solidariteit en angst zullen stijgen in de peilingen. Zondebokken zullen worden gezocht en gevonden. De menselijke geest kan namelijk niet bevatten dat iets je simpelweg ‘overkomt’. Zodra het écht pijn gaat doen zoekt men
een tastbare zondebok. Populistische polarisatie zal terrein winnen.

Trump in Nederland?

En de boekhouder? Die gaat terug naar kantoor, op de achtergrond in plaats van in de spotlights. En Trump? Voorspellen is moeilijk, maar als de mensheid ergens vol van is en uiteindelijk maar moeilijk verwezenlijkt is het ‘leren van het verleden’.

Het spreekwoord “zelfs een ezel stoot zich geen twee maal aan dezelfde steen” is niet zomaar een loze kreet. Ervaringen uit het verleden liggen te ver weg om op te wegen tegen de directe persoonlijke winst of opheffen van dreiging bij groot maatschappelijk lijden.

Gelukkig is de Nederlander nuchter, efficiënt, flexibel en gewend om zich aan te passen aan een wijzigende mondiale koers, dus daar ligt het vertrouwen. Als de bevolking, of de meeste stemmers, de leider representeren dan zal de leider vooralsnog gezocht worden in politieke vechtlust en niet in slim zakendoen met minimale aandacht voor moraliteit en nuance.
Daarvoor is het Rijnlands denken en het Calimeroeffect van onze kleine maar efficiënte natie te sterk.
Gelukkig maar!

Dit artikel als pdf delen?

Terug naar het overzicht

Aangesloten specialisten