Hoe het verarmen van de taal leidt tot rijker beleid

Posted · Add Comment
Hoe het verarmen van de taal leidt tot rijker beleid

Het zomert niet zoals vorig jaar. Op ons bordes halen we de klanken van warme stranden binnen via Spotify. Geuren van buur-bbq’s lanterfanten door de tuin. Mijmeren en lummelen in de luwte van de avond geven geen schuldgevoel van verloren tijd.

‘Waar gaat dit over’: hoor ik je denken. Het antwoord is simpel. Dit is een blog van niets. Het gaat nergens over. En toch, misschien wel.

Net voor het zomerreces gaf ik een training over Inclusie aan medewerkers van een wijkteam bij een gemeente. Hun beleidsplan stond, net als bij veel gemeenten, bol van initiatieven om tot een samenleving te komen die inclusief is; waar niemand buiten boord valt.

Met het gesprek over wat inclusie is en zou moeten zijn, kwam ook de tegenhanger aan bod; exclusie. Dat was voor de deelnemers veel meer herkenbaar; hoe het voelt om ergens juist niet bij te horen, om buitengesloten te zijn.

Inclusie-exclusie

Het woordpaar Inclusie-exclusie hoort bij elkaar. Als we het over inclusie hebben, betekent dat impliciet dat er altijd ook exclusie is. Doordravend hierop zal er dus nooit een situatie van volledige inclusie bereikt kunnen worden. Omdat er dan toch ook altijd weer exclusie is.

Is dit een flauw taalspelletje? Misschien is dat zo. En nu begint het mijmeren. Pas op! De filosoof Wittgenstein heeft zich in zijn leven enorm druk gemaakt over de betekenis van taal. Een stelling van hem is dat ‘de grenzen van de taal de grenzen van de werkelijkheid bepalen’.

We bedenken woorden om uitdrukking te geven aan iets dat we in de werkelijkheid waarnemen. We willen iets benoemen, een naam geven. Wittgenstein draait dat juist helemaal om. Juist door een woord of begrip ontstaat die werkelijkheid. Zonder dat woord is het er niet! We hebben er simpelweg geen woord voor. Dus is het er niet!

Stel nu, dat we zouden besluiten om het woord inclusie per direct uit ons woordenboek te schrappen, samen met het woord exclusie. Het is weg. We hebben er geen naam meer voor.

Hebben we dan per definitie niet de samenleving die we zo graag willen?

Mijmer mijmer…

Mijmer je mee met Rob?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *